Chi phí logistics ở Việt Nam chiếm gần 21% tổng GDP, cao hơn so với các nước khu vực đông nam á. Để giảm chi phí logistics cần khai thác vận tải đường thủy.TIN LIÊN QUAN
Chi phí logistics chiếm gần 21% tổng GDP
Đường bộ là phương thức vận tải xương sống trong hoạt động vận tải hàng hóa ở VN. Theo số liệu được thống kê được đưa ra tại hội thảo chào làng báo cáo “nâng cao công dụng ngành vận tải đường bộ Việt Nam và Chiến lược phát triển bền vững ngành vận tải đường thủy nội địa Việt Nam” của Ngân hàng Thế giới (World Bank) thì năm nhâm thìn, vận tải hàng hóa đường bộ chiếm 77% tổng lượng vận chuyển hàng hóa của cả nước.
Đánh giá về mức chi phí logistics, bà Yin Yin Lam, chuyên viên cao cấp ngành giao thông vận tải của World Bank cho biết, tốc độ phát triển ngành logistics tại nước ta trong thời gian vừa mới đây đạt khoảng 14 - 16% với quy mô 40 - 42 tỷ USD/năm.
Dù còn non trẻ, ngành dịch vụ logistics nước ta đã có tốc độ tăng trưởng cao, chủ yếu tập trung vào các hoạt động truyền thống như: vận tải, kho bãi và đang từng bước phát triển các dịch vụ tích hợp có giá trị gia tăng cao.
Dịch vụ logistics ở Việt Nam có những cải thiện đáng ghi nhận khi tăng 25 bậc trong bảng Chỉ số năng lực quốc gia về logistics, từ vị trí thứ 64 2016 lên vị trí 39 vào khoảng thời gian 2018.
Tuy nhiên, chi phí logistics ở VN còn cao, chiếm gần 21% tổng GDP, cao hơn so với các nước trong cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), ảnh hưởng tiêu cực đến tài năng cạnh tranh của hoạt động xuất khẩu và làm tăng chi phí hàng hóa tiêu dùng.
Phân tích và lý giải về chi phí logistics cao, đại diện World Bank cho biết, tác dụng khảo sát hơn 1.400 tài xế xe tải và hơn 150 công ty vận tải hàng hóa đường bộ trên toàn quốc cho thấy, số doanh nghiệp vừa và nhỏ tại VN chiếm phần nhiều.
Các doanh nghiệp này chủ yếu sở hữu số lượng nhỏ phương tiện và vận hành theo phương thức vừa là chủ phương tiện, vừa là đơn vị kinh doanh vận tải. Tình trạng phát triển manh mún này phổ biến khắp các vùng miền ở Việt Nam, với số lượng trung bình sở hữu 5 Xe tải Hino giá rẻ/công ty.
Một trong những Nguyên do quan trọng làm gia tăng chi phí là sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường quá manh mún dẫn đến làm giảm lợi nhuận biên và tính bền vững của ngành vận tải hàng hóa đường bộ. Chi phí vận tải ước tính là 2.775 VND/tấn/km cho tuyến ngắn và 952 VND/tấn/km cho đường dài, với lợi nhuận ước lượng từ 3%-5% đối với doanh nghiệp vận tải nhỏ có ít hơn 10 xe.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp vận tải đang phải chịu 5 loại chi phí gồm: chi phí nhiên liệu, phí cầu đường, chi phí không chính thức, chi phí lãi vay và lương lái xe, tổng cộng chiếm 80% tổng chí phí doanh nghiệp. Điều này dẫn đến tình trạng chi phí logistics của Việt Nam tăng cao.
Để giảm chi phí logistics cần khai thác vận tải đường thủy. (Ảnh: KT)
Vận tải đường thủy hiệu quả hơn
Trước những hạn chế của vận tải đường bộ, nhiều chuyên gia cho rằng, đã đến lúc Việt Nam cần tận dụng hệ thống sông ngòi để trở nên tân tiến vận tải đường thủy.
VN có bờ biển 3.200km, với 19.000km đường thủy nội địa và 45 tuyến chính được sử dụng để vận chuyển hàng hóa. Với 224 cảng sông và 8.800 bến tàu nổi nhưng hoạt động vận tải đường thủy nội địa của VN chỉ chiếm 17% tổng sản lượng vận chuyển hàng hóa dù giá vận tải hàng hóa bằng đường thủy hiện chỉ bằng 1/4 vận tải đường bộ, 1/2 đường sắt.
Theo Công ty Tân Cảng TP HCM thuộc Tập đoàn Tân Cảng HCM, chi phí vận chuyển hàng hóa bằng xà lan từ các cảng ở đồng bằng Sông Cửu Long đến Cát Lái, TP.HCM giảm khoảng 7% cho mỗi container 40 feet và 20% đối với container 30 feet.
Ông Hoàng Anh Dũng, đại diện World Bank cho rằng, nếu giảm tỷ trọng đầu tư cho hạ tầng đường bộ 2 - 3% sẽ không gây tác động nhiều đến hiệu quả vận tải. Nhưng nếu tăng đầu tư cho vận tải đường thủy ở mức 2 - 3% sẽ mang lại lợi ích kinh tế rất lớn cho quốc gia.
Đồng ý kiến này, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể cho hay, với hệ thống sông ngòi, kênh rạch chẳng chịt ở Việt Nam hiện nay, nước ta sẽ rất thuận lợi cho cách tân và phát triển giao thông vận tải thủy nội địa.
Khai thác tốt vận tải đường thủy sẽ mang lại công dụng hơn so với đường bộ về kinh tế, môi trường và an toàn giao thông, kéo giảm chi phí vận tải, đóng góp thêm phần kéo giảm chi phí logistics.
Tuy vậy, các chuyên gia cũng chỉ ra, giờ đây vận tải hàng hóa nội địa bằng đường thủy ven biển ở Việt Nam còn rất hạn chế, chỉ chiếm gần 39% tổng sản lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường biển 3 do chưa xây dựng hệ sinh thái cung ứng hiệu quả cũng như những giảm bớt về hạ tầng trong và xung quanh cảng.
Về phía cung, chỉ có một số lượng ít nhà cung cấp dịch vụ vận tải hoạt động trong lĩnh vực vận tải đường thủy ven biển, khiến khách hàng phải chịu các chi phí bổ sung như, phí xử lý hàng hóa tại bến (chiếm gần 50% tổng chi phí vận tải đường thủy ven biển). Bên cạnh đó, vận chuyển hàng hóa đóng container bằng xà lan còn tiêu giảm do công suất các tuyến đường thủy còn thấp và chỉ phân phối được các tàu có kích thước nhỏ.
Trên 50% hệ thống cảng đường thủy nội địa trên toàn quốc là cảng loại 3, chỉ có thể đáp ứng các tàu có tải trọng 100 - 300 DWT. Chính vấn đề này đã giảm bớt đầu tư từ nơi tư nhân vào cải thiện thiết kế xà lan, sâu sát năng lực tải container của tàu và duy trì số lượng ít các cảng hàng container có đủ trang thiết bị xử lý hàng hóa tương xứng tại các cảng sông.
Ánh Phương (VOV)
>>> Nguồn: Trở nên tân tiến hệ thống vận tải thủy để giảm chi phí logistics
0 nhận xét:
Đăng nhận xét